Home » Persartikelen en video's » 2000 » 13/08/00 : Overlijden van Louis Nucera. Michel de Brébisson wenste het artikel weer te geven in Le Monde geschreven door een van Louis' vrienden

13/08/00 : Overlijden van Louis Nucera. Michel de Brébisson wenste het artikel weer te geven in Le Monde geschreven door een van Louis' vrienden

Louis Nucera

Een passie voor literatuur, vriendschap en fietsen

WOENSDAG 9 augustus, Louis Nucera stierf op zijn fiets, aangereden door een automobilist, in Carros (Alpes-Maritimes), in het achterland van Nice, waar hij zo vaak had gefietst. Fietsen was een van zijn passies, samen met literatuur en vriendschap. Zijn vrienden voelden zich erg eenzaam en in de steek gelaten. Een van zijn beste boeken, Le Roi René, ging over de carrière van René Vietto. Hij was een van Louis« rolmodellen, omdat hij hield van stijl en moed. Aan het einde van elke zomer vroeg ik hem: »Heb je een goede rit gehad? Hoeveel kilometer? En de tweede vraag kwam meteen: «Hoeveel pagina's? Die twee waren onafscheidelijk, de prestaties van de »kampioen« en die van de schrijver...

Louis Nucera, geboren in Nice op 17 juli 1928, groeide op met herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog. Hij luisterde aandachtig naar de verhalen die zijn ooms hem rond etenstijd vertelden. Dit leverde zeer bedachtzame, dromerige kinderen op. Nucera's vader stierf in 1933 en zijn moeder was «plotseling onherstelbaar oud«. Dit soort zinnen vat de stijl van Louis samen: hij was een zeer klassieke schrijver en wist hoe hij de samenzwering van grammatica en emotie moest organiseren.

Na de dood van zijn vader moest Louis Nucera de kost verdienen en werd hij «telefonist» in een bank. Jean Giono had zelf in een filiaal van deze bank gewerkt. Het was een uitstekend voorteken. Nucera ging vervolgens de journalistiek in. Zo ontmoette hij Joseph Kessel, Georges Brassens en Jean Cocteau. Zijn leermeesters of literaire mentoren. Magische mentoren. De eerste overtuigde Louis Nucera ervan dat de Franse taal een soort «klooster» was dat met grote zorg moest worden betreden. De tweede gaf les in bescheidenheid en de derde in beleefdheid. Cocteau zei altijd dat je de moeite die je had genomen om je teksten te schrijven uit je teksten moest wissen. Louis Nucera heeft alle drie de lessen onthouden. In zijn romans (L'Ami, 1974; Avenue des Diables-Bleus, 1979; Chemin de la Lanterne, 1981; Le Kiosque à musique, 1984; La Chanson de Maria, 1989; Le Ruban rouge, 1991...) portretteerde hij op delicate wijze de kleine mensen van zijn stad, de kleine mensen waarvan hij de erfgenaam was. Maar hij vroeg zich af: waarom «kleine mensen»?

DE BELEEFDHEID VAN WANHOOP

Misschien wel zijn beste boek was Mes Ports d'attache, gepubliceerd in 1994. Hierin maakt hij een soort rondreis langs verloren vrienden. Het laat ons kennismaken met twee liefhebbers van fietstochten, Henry Miller en Vladimir Nabokov. En natuurlijk Cocteau, Brassens en Kessel. Louis Nucera was een meester in de kunst van het portretteren. Hij zei bijvoorbeeld dat «het gezicht van Kessel de bewegingen van zijn hart interpreteerde, zoals de lucht en de zee de grillen van het weer interpreteren«. Het is prachtig.

Afgelopen winter bundelde Louis Nucera zijn columns van 1994 tot 1999 onder de titel Une bouffée d'air frais (Le Cherche Midi, 2000). Hierin zagen we een man die zich liet leiden door een verlangen om te bewonderen, een verlangen om recht te doen aan de schoonheid van dingen en aan de schoonheid van bepaalde mensen. Hij inventariseerde zijn passies en voorkeuren. Hij hield van delicate mensen, de beleefdheid van wanhoop, het schilderen van stemmingen, tango, de alchemie van gevoelens, het 18e arrondissement, de oude wijken van Nice, Franse landschappen... en leraren die hun leerlingen, van achter in het klaslokaal bij de radiator, de smaak van het lezen bijbrengen. In zijn enthousiasme mengde Louis Nucera de winnaars van de Tour de France met de kampioenen van de literatuur. Hij had veel gelezen, maar pronkte niet met zijn eruditie. Het bleef een zaak van het hart.

Tijdperken zijn gemaakt om te worden vernederd,« mopperde Flaubert, als hij in een slechte bui was. Louis Nucera had dit pessimisme graag tegengesproken, maar hij bekeek onze wereld als een moralist. En wat hij waarnam stemde hem maar al te vaak droevig. Want hoe kun je niet boos worden als de toespraken van een rocker of een tv-presentator belangrijker worden dan de woorden van schrijvers? En toch waren schrijvers voor Nucera »de afgezanten van schoonheid op aarde". Maar zelfs wanneer hij de ijdeltuit aan de kaak stelt, ademen zijn pagina's de vreugde van het schrijven. Als verdediger en dienaar van de Franse taal had Louis Nucera wat we noemen stijl, zowel in zijn lofprijzingen als in zijn kritiek. In deze tijd is dat niet zo gebruikelijk.

François Bott

Louis Nucera publiceerde zijn eerste roman, L'Obstiné, in 1970 bij Julliard. Het meeste van zijn werk werd daarna uitgegeven door Grasset. Hij schreef talrijke artikelen voor «Le monde des livres» vanaf het begin van de jaren 1980. Hij won verschillende prijzen voor zijn werk, waaronder de Prix littéraire de la Résistance (1975) voor Dora (Lattès), de Prix Interallié (1981) voor Chemin de la Lanterne, de Grand Prix de littérature sportive (1987) voor Mes rayons de soleil, en de Prix Jacques Chardonne (1991) voor Le Ruban rouge. Tot slot kende de Académie française hem in 1993 haar Grand Prix de littérature toe voor zijn oeuvre.