Geschiedenis van de club: media van 2000 tot 2022 herontdekt! Te zien in de gazetteGa naar info

Zaterdag 2 mei: Grand-Est regionale bijeenkomst op Col du HaagGa naar info

Bulletin van de vereniging van krokodillen, nr. 166Ga naar info

Herdenkingsbijeenkomst op de ballon van de Elzas: presentatie en nieuwe artikelenGa naar info

De Col de Tende of Colle di Tenda

De Col de Tende (FR-06-1871 of IT-CN-1871), gelegen op de Frans-Italiaanse heuvelrug, vormt een verbinding tussen de Roya-vallei in het zuiden en de Piemontese Vermenagna-vallei in het noorden. Het is de laagste pas tussen Frankrijk en Italië. De Franse kant is met muilezels begaanbaar, in tegenstelling tot de Italiaanse kant, waar alleen de laatste 600 meter onverhard zijn.
Het pad begint net buiten de verkeerstunnel en kronkelt zijn 46 kronkels en bochten spectaculair over de bovenste Roya-vallei voor ongeveer 7,5 km. Het uitzicht vanaf de top is geweldig, maar pas op voor de vele onweersbuien in de zomer.

Foto genomen vanaf het fort van Marguerie, ten westen van de Col de Tende.
Dichtbij de top, op de bergkam, kun je de imposante massa van het fort zien.
centraal. Daarachter begint het lange, strategische spoor van de Tende-Est ruggen.


Onderaan de Roya-vallei: de moderne weg door de Tendetunnel.
Halverwege de helling: het grote gebouw van het voormalige wachthuis.


Vanaf beide kanten van de top leiden strategische paden naar een groot aantal passen op de lussen «West en East of Tende» (zie TOPO 3).

Maar het beklimmen van passen betekent niet dat je je niet kunt interesseren voor hun geschiedenis, en de geschiedenis van de Col de Tende is bijzonder rijk. De eerste vermelding van een verharde weg tussen Ventimiglia en Borgo San Dalmazzo dateert uit 1178! Gedurende de Middeleeuwen werd de pas gebruikt door karavanen die zout vervoerden naar de Povlakte. De Roya vallei werd verrijkt door deze lucratieve handel, die door de heren van Tende rijkelijk werd beloond... 16.000 muilezels staken jaarlijks de hindernis over!

De pas heeft veel indringers zien passeren, waarvan Karel V in 1536 de beroemdste was, maar reizigers hebben ook een lastige route genomen, geholpen door een heel gilde van «passanten», hier bekend als «collants» of «coulants» (van de pas...). Dragers konden worden ingehuurd om om de beurt de pas over te steken in vijf uur voor een klein fortuin. Al in de 16e eeuw werd er een tunnelproject gelanceerd en werd er zelfs begonnen met de werkzaamheden (de ingang van deze oude tunnel is te zien aan de Italiaanse kant op ongeveer 1750 meter hoogte). Maar door geldgebrek kwam er niets van de grond. Pas in 1780 financierde koning Victor Emmanuel III (Piemonte-Sardinië) het werk aan het huidige traject, dat na vier jaar inspanning werd aangelegd. Net voor de helft van de beklimming werd een wachthuisje opgericht met 30 mannen. Hun taak was om de veiligheid van de route te garanderen en hulp te bieden aan de reizigers, vooral in de winter. Dit wachthuisje bestaat vandaag de dag nog steeds.

Het wachthuisje zoals het er in de 18e eeuw uitzag. Het spoor dat vandaag nog steeds wordt gebruikt, werd geopend dankzij werkzaamheden die tussen 1780 en 1784 werden uitgevoerd.

De route werd niet alleen gebruikt voor handel: in 1794 staken revolutionaire troepen de pas over om het koninkrijk Piemonte-Sardinië binnen te vallen en op 25 april 1945 stak de eerste FFL-divisie de pas over na de bevrijding van de Roya van de laatste Duitse bezetters. Dit strategische belang blijkt uit de aanwezigheid van imposante militaire forten op de top en aan weerszijden van de pas.

Geniet van de klim!
René POTY